Kwantumfysica en tijd

Professor Vlatko Vedral is hoogleraar fysica aan de Oxford universiteit. Hij publiceert over kwantumfysica en haar effecten in de macrowereld. Bekijk deze aflevering “Living in a quantum world” van hem op YouTube: https://youtu.be/vaUfZak8Ug4. Op het laatst van de aflevering wordt er een vraag over tijd en kwantumfysica gesteld (ca. 1:10u) en in zijn antwoord beschrijft hij het gedrag van een supernauwkeurige klok en wat er gebeurt met de laatste cijfertjes als je die klok een halve meter optilt in het zwaartekrachtveld. En dan vraagt hij zich af wat het betekent als je je die klok voorstelt in een kwantumsuperpositie op de twee verschillende hoogtes in het zwaartekrachtveld. Een superpositie van twee verschillende tijdlijnen dus. Fascinerend.

Overigens is het eerste deel van zijn presentatie – ca. 45 minuten – eigenlijk een zeer compacte versie van mijn kwantumfysica cursus. Alles komt langs: interferentie, de Mach-Zehnder interferometer, Schrödingers kat, de Kopenhagen interpretatie tegenover het multiversum, uitgestelde keus experimenten, interferentie met grote moleculen, de oriëntatie van ons roodborstje op het aardmagnetisch veld in zijn jaarlijkse trek, de 100% efficiency van chlorophyl. Een aanrader dus.

Wat is tijd?

Op 1 juli geef ik in het kader van de Hovo zomeracademie in Rotterdam een eendaagse zomercursus met als titel: Wat is tijd? We ervaren allemaal tijd maar is tijd iets dat fysisch tastbaar is? Lees vast als voorproefje het artikel in de NRC van zaterdag 16 maart van Bruno van Wayenburg: ‘Fysici keren de tijd om met quantumcomputer’. Let op deze zin in het artikel: “„We hebben een kunstmatige toestand gecreëerd die zich ontwikkelt tegen de thermodynamische richting van de tijd in”.

Een paradox zandloper

De Engelse fysicus Julian Barbour heeft een opmerkenswaardige visie op tijd, ze bestaat niet. Lees dit volkskrant artikel : https://www.volkskrant.nl/cultuur-media/een-brit-die-de-tijd-ontkent~. Of bekijk de Noorderlicht uitzending over hem: Killing Time.